Sai lầm khi thiết kế hệ thống ELV khiến chi phí đầu tư có thể tăng gấp đôi

Trong các dự án nhà ở, văn phòng, khách sạn hay nhà máy hiện đại, hệ thống ELV (Extra Low Voltage – điện nhẹ) ngày càng giữ vai trò quan trọng. Camera an ninh, mạng LAN, Wi-Fi, kiểm soát ra vào, báo cháy, âm thanh thông báo, chuông cửa hình, bãi đỗ xe thông minh… đều thuộc nhóm hệ thống này.

Tuy nhiên, theo nhiều đơn vị tư vấn và nhà thầu thi công, phần lớn chi phí phát sinh trong các dự án ELV không đến từ giá thiết bị mà xuất phát từ những sai lầm ngay ở giai đoạn thiết kế. Nếu không được tính toán từ đầu, tổng chi phí đầu tư có thể tăng từ 30% đến 100%, đồng thời kéo dài tiến độ và ảnh hưởng đến khả năng vận hành lâu dài.

Thiết kế khi công trình đã gần hoàn thiện

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là chỉ bắt đầu triển khai thiết kế ELV sau khi phần xây dựng cơ bản đã hoàn tất.

Ở nhiều công trình, hệ thống điện nhẹ bị xem là hạng mục “lắp sau”. Đến khi chủ đầu tư có nhu cầu lắp camera hoặc mạng nội bộ, các vị trí đặt thiết bị, đường ống kỹ thuật và tủ thiết bị đã không còn phù hợp.

Hệ quả là phải khoan cắt tường, đi nổi dây, bổ sung máng cáp hoặc cải tạo trần. Chi phí nhân công và vật tư vì vậy tăng lên đáng kể, trong khi tính thẩm mỹ của công trình bị ảnh hưởng.

Chỉ lựa chọn theo giá thiết bị

Nhiều chủ đầu tư tập trung so sánh giá camera hoặc đầu ghi mà bỏ qua tổng thể hệ thống.

Một camera giá rẻ có thể tiết kiệm vài trăm nghìn đồng, nhưng nếu không đáp ứng yêu cầu về chất lượng hình ảnh, khả năng lưu trữ hoặc tích hợp với các hệ thống khác, việc thay thế sau này sẽ tốn kém hơn nhiều.

Trong thực tế, chi phí tháo dỡ, lắp đặt lại, cấu hình và gián đoạn vận hành thường lớn hơn khoản tiền tiết kiệm ban đầu.

Không dự phòng cho nhu cầu mở rộng

Nhiều công trình được thiết kế vừa đủ cho nhu cầu hiện tại.

Ví dụ, một doanh nghiệp chỉ lắp đặt 16 camera và sử dụng switch vừa đủ số cổng. Khi mở rộng thêm nhà xưởng hoặc văn phòng, toàn bộ switch phải thay mới, hệ thống nguồn PoE không còn đáp ứng, đường truyền mạng quá tải và tủ rack phải cải tạo.

Trong khi đó, nếu tính toán dự phòng từ đầu khoảng 20–30% dung lượng hệ thống, chi phí tăng thêm không đáng kể nhưng giúp giảm đáng kể chi phí nâng cấp trong tương lai.

Thiếu sự đồng bộ giữa các hệ thống

Một công trình hiện đại thường bao gồm nhiều hệ thống như camera, kiểm soát ra vào, báo cháy, âm thanh thông báo, mạng máy tính và quản lý tòa nhà.

Nếu mỗi hạng mục được thiết kế độc lập bởi các đơn vị khác nhau, nguy cơ xung đột về hạ tầng là rất lớn.

Thực tế cho thấy không ít dự án phải bổ sung tủ điện, kéo thêm cáp hoặc thay đổi thiết bị vì thiếu sự phối hợp giữa các bộ môn kỹ thuật.

Đánh giá thấp hạ tầng mạng

Trong xu hướng chuyển đổi số, phần lớn hệ thống ELV đều hoạt động trên nền tảng IP.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều công trình sử dụng thiết bị mạng không phù hợp hoặc không tính toán băng thông truyền dẫn.

Khi số lượng camera tăng, dữ liệu lưu trữ lớn hoặc nhiều người truy cập đồng thời, hiện tượng mất kết nối, hình ảnh giật hoặc chậm phản hồi sẽ xuất hiện.

Việc nâng cấp toàn bộ switch, router hoặc đường truyền sau khi công trình đi vào sử dụng thường tốn kém hơn rất nhiều so với việc đầu tư đúng ngay từ đầu.

Bỏ qua yêu cầu về nguồn điện và lưu điện

Nguồn điện là yếu tố quyết định tính ổn định của hệ thống ELV.

Nếu không tính toán công suất tiêu thụ và thời gian lưu điện cần thiết, các sự cố mất điện có thể khiến camera ngừng ghi hình, máy chủ tắt đột ngột hoặc dữ liệu bị hư hỏng.

Trong nhiều trường hợp, việc bổ sung UPS sau khi hệ thống đã vận hành sẽ phát sinh thêm chi phí cải tạo tủ điện và thay đổi phương án cấp nguồn.

Thiếu hồ sơ hoàn công và tài liệu kỹ thuật

Không ít dự án chỉ bàn giao thiết bị mà không có sơ đồ kết nối, đánh số cáp hoặc tài liệu cấu hình.

Điều này khiến việc bảo trì hoặc xử lý sự cố về sau gặp nhiều khó khăn. Mỗi lần nâng cấp đều mất thời gian dò tìm đường dây, xác định thiết bị và kiểm tra cấu hình.

Đối với các công trình có tuổi thọ hàng chục năm, việc lưu trữ đầy đủ hồ sơ kỹ thuật là yếu tố quan trọng giúp tiết kiệm chi phí vận hành.